Kan iemand jouw zelfvertrouwen of eigenwaarde afpakken?

Nee, niemand kan jouw eigenwaarde werkelijk afpakken. Jouw waarde als mens zit in jou en staat los van wat anderen van je vinden. Toch kunnen negatieve ervaringen, een destructieve relatie, afwijzing, kritiek of voortdurende negatieve boodschappen ervoor zorgen dat je steeds meer aan jezelf gaat twijfelen. Wanneer je die boodschappen vaak genoeg hoort, of jezelf dagelijks bekritiseert, kan je zelfvertrouwen langzaam afbrokkelen en raak je steeds verder verwijderd van wie je werkelijk bent.

Wat is het verschil tussen zelfvertrouwen en eigenwaarde?

Zelfvertrouwen gaat over het vertrouwen dat je hebt in je eigen kunnen. Bijvoorbeeld het vertrouwen dat je een uitdaging aankunt, een gesprek kunt voeren of een moeilijke situatie kunt oplossen.

Eigenwaarde gaat een laag dieper. Het gaat over hoe waardevol je jezelf vindt als persoon, ongeacht prestaties, succes of wat anderen van je vinden.

Je kunt bijvoorbeeld succesvol zijn op je werk en toch een lage eigenwaarde hebben.

Andersom kun je fouten maken en onzeker zijn over bepaalde dingen, maar toch weten dat je als mens waardevol bent.

Wanneer je eigenwaarde gezond is, blijf je dichter bij jezelf. Wanneer die beschadigd raakt, ga je sneller twijfelen aan alles wat je denkt, voelt en doet.

Waarom brokkelt zelfvertrouwen soms langzaam af?

Veel mensen denken dat een laag zelfvertrouwen plotseling ontstaat. In werkelijkheid is het vaak een langzaam proces.

In destructieve relaties gebeurt dit regelmatig. Kritiek, manipulatie, controle of subtiele afwijzing zorgen ervoor dat iemand steeds meer aan zichzelf gaat twijfelen. Dit wordt soms ook wel emotionele afhankelijkheid genoemd.

Je hoort bijvoorbeeld:

• "Je overdrijft."

• "Je bent te gevoelig."

• "Niemand anders zou jou begrijpen."

• "Zonder mij red je het niet."

• “Je bent weer aan het zeuren.”

• “Jij spoort echt niet.”

Na verloop van tijd ga je deze boodschappen geloven. Je vertrouwt steeds minder op jezelf en steeds meer op de mening van de ander.

Ook ervaringen uit de jeugd kunnen hierin een grote rol spelen. Ouders, opvoeders en leerkrachten hebben veel invloed op hoe een kind zichzelf leert zien. Wanneer een kind regelmatig kritiek krijgt, weinig bevestiging ontvangt of het gevoel krijgt niet goed genoeg te zijn, kan dat later leiden tot onzekerheid en een lage eigenwaarde.

Hoe herken je dat je eigenwaarde is beschadigd?

Mensen met een lage eigenwaarde herkennen zich vaak in meerdere van deze signalen:

• Je twijfelt voortdurend aan jezelf.

• Je bent bang om fouten te maken.

• Je zoekt veel bevestiging bij anderen.

• Je vindt het moeilijk om grenzen aan te geven.

• Je past je voortdurend aan.

• Je voelt je snel schuldig.

• Je hebt het gevoel niet goed genoeg te zijn.

• Je vergelijkt jezelf vaak met anderen.

• Je voelt je leeg of onzeker.

Vaak hebben mensen niet eens door hoe ver ze van zichzelf verwijderd zijn geraakt. Ze zijn zo gewend geraakt aan zelfkritiek dat het normaal is gaan voelen.

3 stappen om je zelfvertrouwen en eigenwaarde weer op te bouwen

1. Word bewust van je innerlijke criticus

Luister eens naar de manier waarop je tegen jezelf praat.

Zou je diezelfde woorden ook tegen iemand zeggen van wie je houdt?

Veel mensen ontdekken dat ze zichzelf dagelijks kleiner maken met gedachten als:

• Ik ben niet goed genoeg.

• Ik doe alles verkeerd.

• Niemand zit op mij te wachten.

Bewustwording is de eerste stap naar verandering.

2. Onderzoek waar deze overtuigingen vandaan komen

Vraag jezelf af:

• Wie heeft mij geleerd dat ik niet goed genoeg ben?

• Wanneer ben ik aan mezelf gaan twijfelen?

• Zijn deze gedachten echt waar?

Vaak blijken oude overtuigingen afkomstig te zijn uit ervaringen die jaren geleden zijn ontstaan.

3. Maak opnieuw verbinding met jezelf

Zelfvertrouwen groeit wanneer je weer leert vertrouwen op je eigen gevoel, behoeften en grenzen.

Dat betekent:

• Nee leren zeggen.

• Je mening uitspreken.

• Beter voor jezelf zorgen.

• Kiezen voor mensen die je respecteren.

• Jezelf behandelen met meer vriendelijkheid.

Hoe vaker je dit doet, hoe sterker het vertrouwen in jezelf weer wordt.

Voorbeeld uit mijn praktijk

Een cliënt kwam bij mij nadat zij jarenlang in een relatie had gezeten waarin zij voortdurend werd bekritiseerd. In het begin viel haar dat nauwelijks op. Ze dacht dat zij gewoon gevoeliger was dan anderen. Omdat ze er aan de opmerkingen onder door ging heeft ze de relatie beëindigd.

In haar nieuwe relatie was ze heel onzeker en ervaarde ze veel negatieve gedachten. Na verloop van tijd durfde ze nauwelijks nog beslissingen te nemen zonder toestemming van haar partner. Ze twijfelde aan alles wat ze deed en voelde zich steeds kleiner worden.

Tijdens de coaching ontdekten we dat veel van haar onzekerheid niet bij haar hoorde, maar was ontstaan door jarenlange negatieve boodschappen in haar voorgaande relatie. Stap voor stap leerde ze weer vertrouwen op haar eigen gevoel, grenzen aangeven en zichzelf serieus te nemen.

Het resultaat was niet dat ze een ander mens werd. Het resultaat was dat ze weer terugkwam bij zichzelf.

Mijn visie als coach

Ik geloof niet dat mensen geboren worden met een gebrek aan eigenwaarde.

Vaak raken mensen onderweg het contact met zichzelf kwijt door ervaringen, relaties, opvoeding of omstandigheden. Onder die onzekerheid zit meestal nog steeds dezelfde waardevolle persoon.

Mijn werk is daarom niet om iemand te veranderen, maar om iemand te helpen terug te keren naar zijn of haar eigen kracht, eigen stem en eigen waarde.

Iedereen heeft een mooie plek in deze wereld. Ook jij.

Veelgestelde vragen

Wat is eigenwaarde?

Eigenwaarde is de mate waarin je jezelf waardevol vindt als persoon. Het gaat niet om prestaties, maar om hoe je naar jezelf kijkt.

Kan een destructieve relatie je zelfvertrouwen beschadigen?

Ja. Door voortdurende kritiek, manipulatie, afwijzing of controle kan iemand steeds meer aan zichzelf gaan twijfelen, waardoor het zelfvertrouwen afneemt.

Hoe weet ik of mijn eigenwaarde laag is?

Veelvoorkomende signalen zijn onzekerheid, jezelf vergelijken met anderen, moeite met grenzen stellen, veel behoefte aan bevestiging en het gevoel niet goed genoeg te zijn.

Kun je je eigenwaarde herstellen?

Ja. Door bewust te worden van negatieve overtuigingen, oude patronen te onderzoeken en opnieuw verbinding te maken met jezelf kan eigenwaarde groeien.

Wanneer is coaching zinvol?

Coaching kan helpen wanneer je merkt dat je steeds opnieuw vastloopt in onzekerheid, destructieve relaties, zelfkritiek of moeite hebt om voor jezelf op te komen.

Tot slot

Maak jezelf niet kleiner dan je bent. En laat jezelf ook niet kleiner maken door anderen. Zelfvertrouwen en eigenwaarde kunnen beschadigd raken, maar ze zijn niet verdwenen.

Vaak liggen ze nog steeds onder lagen van twijfel, angst en oude overtuigingen.

Merk je dat je hier zelf moeilijk uitkomt? Dan kan ik jou helpen om sneller inzicht te krijgen in de patronen die je tegenhouden en opnieuw verbinding te maken met jezelf. Bel of mail me gerust voor meer info.